Semantic Web (Anlamsal Ağ) Nedir?

Günümüzün popüler alanlarından biri olan Bilgisayar Bilimi’nin içinde pek çok konu başlığı mevcut. Bunlara örnek olarak :

  • Uygulama Geliştirme
  • Kripto para birimleri ve Blockchain (Blok Zinciri)
  • Nesnelerin İnterneti (IoT)
  • Makine Öğrenmesi (Machine Learning)

verilebilir.

Üstteki konular gibi bilgisayar biliminin alt başlıklarından biri olan ve bu dönem dersini aldığım bir konudan bahsedeceğim size. Bu konunun adı sizin de tahmin ettiğiniz üzere ‘Anlamsal Ağ’ yani ‘Semantic Web’.

Nedir bu Anlamsal Ağ? Gelin World Wide Web Konsorsiyumunun yaptığı tanıma bakalım:

Anlamsal Ağ; bilginin programlar, topluluklar ve şirketler arasında tekrar tekrar kullanılabilmesi ve daha kolay paylaşılabilmesi için bir çerçeve (framework) sağlar.

Bu sebeple Anlamsal Ağ; farklı içeriklerin, farklı sistemlerin ve bilgiyi işleyen farklı uygulamaların arasında köprüler oluşturmanın bir yolu olarak görülür.

Tanımda demek istediği şey, Anlamsal Ağ’ın, veri paylaşımını kolaylaştırdığı.

Çeşitli hücre tiplerini gösteren, bu hücre tiplerini birbirleri ile ilişkilendiren bir Anlamsal Ağ’ın görünüşü.

Şöyle düşünebilirsiniz: Anlamsal Ağ, bir kişi veya uygulama tarafından üretilen bilgiyi alıp belli kurallara göre düzenledikten sonra oluşan sade, saf yapıdır. Bir muhasebeci nasıl finansal etkinlikleri raporluyor ve devlete, bankalara sunmak üzere uygun yapıya getiriyorsa, Anlamsal Ağ’da da çeşitli programların ürettiği bilgiler özetlenir ve düzenlenir ve başka programlara sunulur.

Şimdi bu kelimenin mucidi olan Tim Berners-Lee’nin Anlamsal Ağ derken neyi kastettiğini kendi sözleriyle okuyalım:

“İnternet için bir günü hayal ediyorum, bilgisayarların İnternet’teki bütün bilgiyi anlamlandırabildiği bir gün. Yazıları ve resimleri, linkleri, parasal işlemleri anlayabildikleri bir gün. Bu hayalimi mümkün kılacak olan Anlamsal Ağ yapısı henüz oluşmadı ancak oluştuğu gün; ticaret, bürokrasi ve günlük hayattaki pek çok işimiz, makinelerin veya bilgisayarların birbirleriyle konuşması sayesinde halledilebilecek. İnsanların yüzyıllardır hayalini kurduğu ‘akıllı birimler’ sonunda ortaya çıkmış olacak.”

İnternetin mucitlerinden Tim Berners-Lee

Tim’in bahsettiği Anlamsal Ağ yapısı şu an sanayi ve biyoloji gibi alanlarda kullanılıyor. Fabrikalarda veya Biyolojik Araştırmalarda ortaya çıkan bazı bilgiler, Anlamsal Ağ standartlarına uygun olarak depolanıyor ve diğer kurumların hizmetine sunuluyor.

İnternete katkısı çok büyük bir başka araştırmacı olan Ramanathan V. Guha’nın 2013'te Uluslararası Anlamsal Web Konferansı’nda belirttiği üzere, 2013'ten itibaren dünyada 4 milyondan fazla web sitesi Anlamsal Ağ kurallarına uygun yapılar barındırmaktadır.

Ramanathan’ın konuşması: https://www.youtube.com/watch?v=oFY-0QoxBi8

Anlamsal Ağ dediğimiz kavram, bir kodlama dili veya program değil, bir düzendir. Herhangi bir veri topluluğunu belli şekillerde düzenlediğiniz durumda, anlamsal bir ağ yaratmış oluyorsunuz.

Anlamsal Ağ’ların oluşturulmasında XML, RDF, SPARQL, OWL ve SKOS gibi teknolojiler kullanılıyor. Aşağıdaki linkten daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

NLP Engineer at PragmaCraft. Former Researcher at Bogazici University Medical Imaging Lab. twitter:ahmetmeleq /// website:ahmetmelek.com

NLP Engineer at PragmaCraft. Former Researcher at Bogazici University Medical Imaging Lab. twitter:ahmetmeleq /// website:ahmetmelek.com